Visie sociaal medische indicatie

College van B&W
Gemeente Rijssen-Holten
Postbus 244
7460 AE Rijssen

Onze ref: 2026-02
Betreft: Gevraagd advies verordening Sociaal Medische Indicatie (SMI) Rijssen-Holten 2026

Datum: 6 juli 2026

Geacht college,

De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) heeft kennisgenomen van de verordening Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI) Rijssen-Holten 2026.

De ASD onderschrijft het belang van deze regeling. Kinderopvang kan voor gezinnen met sociaal-medische problematiek een belangrijk instrument zijn om overbelasting te verminderen, de ontwikkeling van kinderen te ondersteunen en toe te werken naar een stabielere gezinssituatie. De ASD waardeert het dat de gemeente met deze verordening ondersteuning biedt aan gezinnen die geen aanspraak kunnen maken op reguliere kinderopvangtoeslag.

De ASD geeft de volgende (algemene) adviezen:
1. Duidelijkheid over beoordelingscriteria
De ASD constateert dat diverse begrippen ruim zijn geformuleerd, zoals:
•Beperkte emotionele beschikbaarheid;
•overbelasting;
•ontwikkelingsrisico’s voor kinderen;
•voldoende ondersteuning vanuit het sociale netwerk.

De ASD adviseert het college deze begrippen nader uit te werken in beleidsregels. Dit bevordert gelijke behandeling van inwoners en voorkomt verschillen in interpretatie tussen aanvragen.

2. Sociale netwerktoets
In artikel 7 wordt aangegeven dat een aanvraag kan worden afgewezen wanneer het sociale netwerk voldoende ondersteuning kan bieden.
De ASD vraagt aandacht voor de grenzen van informele zorg. Familieleden, vrienden en buren zijn niet altijd structureel beschikbaar en kunnen zelf overbelast raken. Zij adviseert terughoudend om te gaan met het verplicht inzetten van het sociale netwerk en hierbij nadrukkelijk de draagkracht en inzetbaarheid van mantelzorgers mee te wegen.

3. Belang van het kind centraal
De ASD onderschrijft dat van ouders inspanningen mogen worden verwacht om hun situatie te verbeteren. Tegelijkertijd vragen zij aandacht voor artikel 10 over wederkerigheid.
Wanneer ouders onvoldoende in staat zijn om aan de gestelde verplichtingen te voldoen, kan beëindiging van de voorziening nadelige gevolgen hebben voor het kind. De ASD adviseert daarom expliciet vast te leggen dat bij iedere beslissing het belang van het kind een zwaarwegende factor blijft.

4. Maatwerk bij duur en omvang
De ASD waardeert het dat de verordening ruimte biedt om af te wijken van de standaardduur en standaardomvang van de opvang.
Zij adviseert deze maatwerkruimte actief te benutten. Sommige gezinnen hebben voldoende aan een beperkte tijdelijke ondersteuning, terwijl andere situaties vragen om een langere of intensievere inzet.

5. Toegankelijkheid van de regeling
De ASD vraagt aandacht voor de toegankelijkheid van de aanvraagprocedure. Gezinnen die te maken hebben met psychische, sociale of medische problemen ervaren vaak al een hoge administratieve belasting.
De ASD adviseert:
•Het aanvraagproces zo eenvoudig mogelijk te houden;
•ondersteuning bij het invullen van aanvragen aan te bieden;
•helder te communiceren welke gegevens noodzakelijk zijn.

6. Privacy en medische gegevens
In de verordening is opgenomen dat medische en sociale informatie kan worden opgevraagd.
De ASD adviseert duidelijk vast te leggen:
•Welke gegevens worden opgevraagd;
•wie toegang heeft tot deze gegevens;
•hoe de privacy van betrokkenen wordt gewaarborgd;
•hoe lang gegevens worden bewaard.

7. Monitoring en evaluatie
De ASD adviseert om de uitvoering van de regeling na één jaar te evalueren. Daarbij kan onder meer worden gekeken naar:
•Het aantal aanvragen;
•het aantal toegekende en afgewezen aanvragen;
•de redenen voor afwijzing;
•de ervaringen van ouders;
•de budgettaire effecten.
Deze evaluatie kan waardevolle informatie opleveren voor eventuele aanpassing van de regeling.

8. Besluitvorming en doorlooptijd
De ASD begrijpt dat de wettelijke beslistermijnen zijn vastgelegd. Tegelijkertijd vraagt zij aandacht voor de vaak kwetsbare situatie waarin deze gezinnen verkeren. De drempel om een aanvraag voor een SMI in te dienen is veelal hoog. Op het moment dat een aanvraag wordt gedaan, bestaat de problematiek vaak al geruime tijd. Een lange behandeltermijn kan ertoe leiden dat de druk op het gezin verder toeneemt, terwijl snelle ondersteuning juist in het belang is van zowel het kind als de ouders. De ASD vraagt het college om te onderzoeken of de uitvoering meer slagkracht kan krijgen, bijvoorbeeld door aanvragen zo snel mogelijk af te handelen. Daarnaast adviseert de ASD om te bezien of besluitvorming in mandaat kan plaatsvinden door een daartoe bevoegde jeugdconsulent of andere professional, zodat gezinnen sneller passende ondersteuning ontvangen. In veel gevallen spelen er meerdere problemen binnen het gezin en is een jeugdconsulent al betrokken of ligt inzet daarvan voor de hand. Een integrale beoordeling kan bijdragen aan passende en tijdige ondersteuning.

Conclusie
De ASD adviseert positief over de voorgestelde verordening, met inachtneming van de in dit advies opgenomen aanbevelingen. De regeling biedt een belangrijk vangnet voor gezinnen die tijdelijk ondersteuning nodig hebben en geen beroep kunnen doen op reguliere kinderopvangtoeslag.
De ASD kijkt met belangstelling uit naar de reactie van het college en vindt het prettig om te horen hoe de aanbevelingen worden over.genomen en uitgewerkt.
Mocht het niet mogelijk zijn om bepaalde aanbevelingen over te nemen, dan stelt de ASD een toelichting op de gemaakte afwegingen zeer op prijs

Wanneer er vragen zijn over bovenstaande adviezen, zijn we vanzelfsprekend bereid deze te beantwoorden. U bereikt ons via de secretaris, Gerlinde Baan, info@asdrijssen-holten.nl.

Met vriendelijke groet,
J.J. Schapink, voorzitter G.D. Baan-Rietman, secretaris