Visie sociaal domein: Samen doen wat nodig is

College van B&W

Gemeente Rijssen-Holten

Postbus 244

7460 AE Rijssen

Onze ref: 2026-01

Betreft: Gevraagd advies op “Visie sociaal domein: Samen doen wat nodig is

Datum: 30 januari 2026

Geacht college,

De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) van de gemeente Rijssen-Holten is gevraagd een advies te geven op de concept Visie Sociaal Domein 2040. De ASD beoordeelt de visie vanuit het perspectief van inwoners, met bijzondere aandacht voor toegankelijkheid, inclusie, uitvoerbaarheid en de menselijke maat.

De ASD spreekt waardering uit voor de samenhangende koers die met deze visie wordt neergezet en ziet de visie als een belangrijke stap richting meer duidelijkheid, focus en samenwerking in het sociaal domein.

Algemene waardering

De ASD is positief over:

• De heldere positionering van drie samenhangende opgaven: bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezond leven.
• De herkenbare aansluiting bij het DNA van Rijssen-Holten: eigen identiteit, ondernemerschap en modern noaberschap.
• De nadruk op preventie, positieve gezondheid, menselijke maat en nabijheid.
• De intentie om beleid, uitvoering en leren te verbinden.

De visie biedt een stevig strategisch kader dat richting geeft tot 2040 en ruimte laat voor verdere uitwerking samen met inwoners en partners.

Aandachtspunten en zorgen

De ASD vraagt aandacht voor de volgende punten:

• Terminologie rondom AI
  Op pagina 5 van de visie wordt de term AI vertaald als kunstmatige intelligentie. De ASD adviseert om hiervoor de term kunstmatige informatievoorziening te gebruiken. Deze term sluit beter aan bij de toepassing van AI binnen het sociaal domein en voorkomt verwarring of onnodige afstand bij inwoners.
• Participatie van inwoners
  Inwoners zijn niet actief betrokken bij de totstandkoming van deze visie. Hoewel dit begrijpelijk wordt toegelicht, vindt de ASD het belangrijk dat inwoners, en met name mensen in kwetsbare situaties, in de vervolgfase structureel en zichtbaar worden betrokken bij beleidsplannen en uitvoeringsprogramma’s.
• Toegankelijkheid in de praktijk
  De visie benoemt begrijpelijkheid en eenvoud, maar de ASD ziet risico’s in de uitvoeringspraktijk (digitale drempels, complexiteit van regelingen). Extra aandacht is nodig voor inwoners met beperkte basisvaardigheden, laaggeletterdheid of beperkte digitale vaardigheden.
• Basisvaardigheden breder definiëren
  Op pagina 6, onder paragraaf 3.1, worden basisvaardigheden benoemd als lezen, rekenen en digitale vaardigheden. De ASD adviseert om dit aan te vullen met sociale basisvaardigheden, zoals: communicatie, samenwerken, weerbaarheid en het kunnen omgaan met anderen. Verderop in de visie worden deze vaardigheden impliciet benoemd; een expliciete plek aan het begin versterkt de samenhang en herkenbaarheid.
• Druk op informele netwerken
  De visie leunt sterk op eigen kracht, noaberschap en informele zorg. De ASD waarschuwt voor overbelasting van mantelzorgers en vrijwilligers en benadrukt dat professionele ondersteuning tijdig beschikbaar moet blijven.
• Inclusie concreter maken
  De ambitie om een inclusieve samenleving te zijn wordt breed onderschreven.
• Monitoring vanuit inwonerperspectief
  De ASD mist nog expliciete aandacht voor ervaringskennis en kwalitatieve signalen van inwoners in de monitoring en evaluatie.

Aanbevelingen

De ASD adviseert het college en de gemeenteraad om:

1. Inwoners structureel te betrekken bij de uitwerking van beleidsplannen en uitvoeringsprogramma’s, met specifieke aandacht voor kwetsbare groepen.
2. Toegankelijkheid en eenvoud expliciet te toetsen bij nieuw beleid en uitvoering, bijvoorbeeld via inwonerpanels of een ‘doenvermogen-toets’.
3. Mantelzorgers en vrijwilligers actief te ondersteunen, monitoren en ontlasten, zodat noaberschap duurzaam blijft.
4. Inclusie te concretiseren met meetbare doelen en zichtbare acties in vervolgbeleid.
5. Ervaringsdeskundigheid een vaste plek te geven in monitoring, evaluatie en bijsturing.
6. Regionale samenwerking binnen Twente strategisch te versterken door samen met de andere 14 Twentse gemeenten een gezamenlijke ontwikkel- en leeragenda voor het sociaal domein te vormen. Door structureel gebruik te maken van bewezen best practices binnen en buiten de regio ontstaat een gemeente-overstijgende aanpak waarin kennis, capaciteit en expertise worden gebundeld. Dit voorkomt versnippering en dubbel werk en draagt bij aan duurzame kwaliteitsverbetering, meer eenduidigheid en doelmatigheid in beleid en uitvoering, met name bij complexe en grensoverschrijdende casuïstiek.
7. De ASD vroegtijdig te betrekken bij beleidsontwikkeling en evaluatie binnen het sociaal domein.

Conclusie

De ASD ziet de Visie Sociaal Domein 2040 als een stevig en inspirerend kader dat richting geeft aan de toekomst van Rijssen-Holten. Met de genoemde aandachtspunten en aanbevelingen kan deze visie uitgroeien tot een krachtig fundament voor beleid en uitvoering waarin inwoners zich daadwerkelijk gezien, gehoord en ondersteund voelen.

De ASD is graag bereid om ook in de vervolgfase mee te denken en haar rol als kritische en constructieve gesprekspartner te vervullen.

Mocht u vragen hebben over de gegeven adviezen, dan beantwoorden wij die uiteraard graag. U kunt contact met ons opnemen via de secretaris, Gerlinde Baan: info@asdrijssen-holten.nl

Met vriendelijke groet,

J.J. Schapink (voorzitter) en G.D. Baan-Rietman (secretaris)